1 Ayda Kripto Sözlüğü

Altcoin

Bitcoin dışındaki tüm kripto paralara verilen genel addır; “alternatif coin” ifadesinin kısaltmasıdır. Binlerce altcoin vardır ve her birinin amacı, teknolojisi ve risk düzeyi farklıdır. İlgili yazı →

Ayı Piyasası

Fiyatların uzun süre genel olarak düştüğü, karamsarlığın hâkim olduğu piyasa dönemidir. İngilizcede “bear market” denir ve genellikle düşük işlem hacmiyle birlikte anılır. İlgili yazı →

Bitcoin (BTC)

2009'da ortaya çıkan, merkezî bir otoriteye bağlı olmadan çalışan ilk kripto paradır. Sınırlı arzı ve blok zinciri altyapısıyla kripto alanının referans varlığı kabul edilir. İlgili yazı →

Blockchain (Blok Zinciri)

İşlemlerin bloklar hâlinde kaydedildiği, dağıtık ve değiştirilmesi çok zor bir kayıt defteridir. Pek çok bilgisayar aynı kaydı tuttuğu için verinin güvenilirliği tek bir kuruma bağlı değildir. İlgili yazı →

Boğa Piyasası

Fiyatların uzun süre genel olarak yükseldiği, iyimserliğin arttığı piyasa dönemidir. İngilizcede “bull market” olarak geçer; aşırı iyimserlik bazen sağlıksız balonlara da yol açabilir. İlgili yazı →

Borsa (Exchange)

Kripto paraların alınıp satıldığı dijital platformlardır. Güvenlik, lisans, işlem ücretleri ve kullanıcı desteği borsalar arasında ciddi farklılık gösterebilir. İlgili yazı →

CEX (Merkezi Borsa)

Bir şirket tarafından işletilen, hesap açma ve kimlik doğrulama gerektiren merkezî kripto borsalarıdır. Kullanımı kolaydır ancak varlıklarının kontrolü kısmen platforma aittir. İlgili yazı →

Cüzdan (Wallet)

Kripto varlıklara erişimini sağlayan özel ve genel anahtarları saklayan yazılım ya da cihazdır. Cüzdan parayı “içinde tutmaz”; blok zincirindeki varlığa erişim hakkını saklar. İlgili yazı →

DCA (Dolar Maliyetleme)

Belirli tutarı tek seferde değil, düzenli aralıklarla zamana yayarak alma yaklaşımıdır. Amacı, zamanlama baskısını ve duygusal kararları azaltmaktır; kazanç garantisi vermez. İlgili yazı →

DeFi (Merkeziyetsiz Finans)

Aracı kurumlar yerine akıllı kontratlarla çalışan finansal uygulamalar bütünüdür. Erişimi açık olsa da yazılım hataları ve dolandırıcılık gibi kendine özgü riskler taşır. İlgili yazı →

DEX (Merkeziyetsiz Borsa)

Aracı bir şirket olmadan, kullanıcıların doğrudan kendi cüzdanlarıyla işlem yaptığı borsalardır. Kontrol kullanıcıdadır; bu da sorumluluğun ve hata riskinin tamamen kullanıcıya ait olması demektir. İlgili yazı →

FOMO

“Fırsatı kaçırma korkusu” (Fear Of Missing Out) anlamına gelir; ani yükselişlerde aceleyle ve düşünmeden alım yapma dürtüsüdür. Duygusal kararların en sık nedenlerinden biridir. İlgili yazı →

Gas (İşlem Ücreti)

Bir blok zinciri üzerinde işlem yaptırmak için ağa ödenen ücrettir. Ağ yoğunluğuna göre değişir ve özellikle küçük transferlerde toplam maliyeti önemli ölçüde etkileyebilir. İlgili yazı →

Halving (Yarılanma)

Bitcoin'de madencilere verilen blok ödülünün yaklaşık dört yılda bir yarıya inmesidir. Yeni arzın azalmasını sağlar; fiyat üzerindeki etkisi ise garantili değil, tartışmalı bir konudur. İlgili yazı →

HODL

Kısa vadeli dalgalanmalara rağmen varlığı elde tutmayı ifade eden, bir yazım hatasından doğmuş kripto deyimidir. Bir strateji adı gibi kullanılsa da tek başına kâr anlamına gelmez. İlgili yazı →

İki Faktörlü Doğrulama (2FA)

Şifrenin yanına ikinci bir doğrulama adımı ekleyen güvenlik yöntemidir. SMS yerine uygulama tabanlı (authenticator) 2FA genellikle daha güvenli kabul edilir. İlgili yazı →

Madencilik (Mining)

Bazı blok zincirlerinde işlemleri doğrulamak ve yeni blok eklemek için yapılan hesaplama sürecidir. Karşılığında ödül verilir; ciddi donanım ve enerji maliyeti gerektirir. İlgili yazı →

Market Cap (Piyasa Değeri)

Bir kripto varlığın fiyatı ile dolaşımdaki arzının çarpımıdır ve varlığın büyüklüğü hakkında fikir verir. Fiyatın tek başına “ucuz” ya da “pahalı” görünmesi, piyasa değerini yansıtmayabilir. İlgili yazı →

NFT

Bir dijital varlığın benzersizliğini ve sahipliğini blok zincirinde kaydeden “değiştirilemez jeton”dur. Değeri büyük ölçüde talebe bağlıdır ve yüksek dalgalanma riski taşır. İlgili yazı →

Özel Anahtar (Private Key)

Cüzdanındaki varlıklara erişimi sağlayan gizli koddur; onu bilen herkes varlıklara erişebilir. Asla kimseyle paylaşılmamalı ve çevrim içi ortamda açıkta tutulmamalıdır. İlgili yazı →

Phishing (Oltalama)

Sahte siteler, taklit e-postalar veya mesajlarla kullanıcıyı kandırıp şifre ya da cüzdan bilgilerini ele geçirme yöntemidir. Bağlantıları ve adresleri dikkatle doğrulamak temel korunma yoludur. İlgili yazı →

Rug Pull (Halı Çekme)

Bir projenin geliştiricilerinin toplanan parayı alıp ortadan kaybolduğu dolandırıcılık türüdür. Anonim ekip, aşırı vaatler ve kilitsiz likidite gibi uyarı işaretleriyle anılır. İlgili yazı →

Seed Phrase (Kurtarma Cümlesi)

Cüzdanını yeniden kurmaya yarayan, genellikle 12 veya 24 kelimeden oluşan yedekleme dizisidir. Bu cümleyi kaybetmek erişimi, paylaşmak ise varlıkları kaybetmek anlamına gelebilir. İlgili yazı →

Sıcak Cüzdan (Hot Wallet)

İnternete bağlı çalışan, telefon veya tarayıcı tabanlı cüzdanlardır. Günlük kullanım için pratiktir ancak çevrim içi olduğu için saldırılara daha açıktır. İlgili yazı →

Soğuk Cüzdan (Cold Wallet)

İnternetten bağımsız, genellikle fiziksel bir cihazda saklanan cüzdanlardır. Uzun vadeli ve büyük miktarlar için daha güvenli kabul edilir; karşılığında kullanımı biraz daha zahmetlidir. İlgili yazı →

Stablecoin (Sabit Coin)

Değerini genellikle dolar gibi bir varlığa sabitlemeyi amaçlayan kripto paralardır (örneğin USDT, USDC). “Sabit” olmaları, arkasındaki rezervlerin ve ihraççının güvenilirliğine bağlıdır. İlgili yazı →

Staking

Belirli kripto varlıkları ağı desteklemek üzere kilitleyip karşılığında ödül kazanma yöntemidir. Ödül sunsa da kilitleme süresi, fiyat düşüşü ve platform riski gibi unsurlar taşır. İlgili yazı →

Token

Mevcut bir blok zinciri üzerinde oluşturulan dijital varlık ya da haktır. Kendi ağına sahip “coin”den farklı olarak, başka bir ağın altyapısını kullanır. İlgili yazı →

Volatilite (Oynaklık)

Bir varlığın fiyatının kısa sürede ne kadar sert değiştiğini ifade eder. Kripto piyasaları yüksek volatiliteyle bilinir; bu hem hızlı yükseliş hem de ani kayıp anlamına gelebilir. İlgili yazı →

Whitepaper (Teknik Doküman)

Bir kripto projesinin amacını, teknolojisini ve çalışma mantığını anlatan tanıtım belgesidir. İçeriği değerlendirmek, abartılı vaatlerle dolu projeleri ayırt etmede yardımcı olur. İlgili yazı →